Nafarroako Foru Komunitateko hiriburua eta Euskal Herriko hiriburu historikoa da eta izen bereko merindadean, Nafarroako erdialdean, kokatua dago. 186.245 biztanlek osatzen dute, iruindar edo iruinxeme deiturikoak. Iruñerria eskualdean dago, ___________ inguratua: San Cristobal (895 m), Erreniega (1.037 m), Taxoare (672 m). Arga ibaiak ekialdetik mendebaldera zeharkatzen du. Klima submediterraneoa du, hezearen eta lehorraren artekoa.

Iruñean bizi da gaur egun Nafarroako biztanleriaren %35. Hiriak Erdi Aroko hirien egitura gorde du; historikoa eta monumentala da. Gotorlekutik (gaur egun hiriko berdegune garrantzitsua) eta hiru auzo zaharretatik abiaturik (Nafarreria ______________ auzoa, San Zernin burgua eta San Nikolas auzo berria) zabalguneak egin dira.

Bestalde, Atarrabia, Barañain eta Burlatarekin batera konurbazio bat osatzen du. Garraiobide-sare garrantzitsua du; Gipuzkoa eta Araba, Frantzia, Zaragoza eta Logroñorekin lotua dago, eta Irurtzun eta Andoain _______ autobideari esker, garraiobide-sare nagusira (Madril-Paris ardatza) hurbildu da.

XIX. mendearen amaieratik XX. mendearen hasierara nekazaritza-industria nagusitu zen. Gaur egun ___________ industria jarduera ekonomiko garrantzitsua da (automobilen fabrikazio eta muntaketa, industria metalikoa, ehungintza, elikagai-industria, zurgintza, papergintza, arte grafikoak, eraikuntza eta industria kimikoa), baina hirugarren sektorea (merkataritza, administrazioa, eskola eta unibertsitateak, ospitaleak, finantzak) da nagusi.

San Saturtino da Iruñeko patroia. _____________, festa nagusiak sanferminetakoak (uztailaren 6ko eguerdiko suziriarekin hasi eta 14ko gauerdiko Pobre de mí iritsi bitartean egunero entzierroak eta korridak) eta San Blas egunekoa (otsailaren 3ko prozesioa) izaten dira. Jose Agerre, Migel Astrain, Elio Ezpeleta, Joan Mari Gelbenzu, Juan Iturralde Suit, Arturo Kanpion eta Pablo Sarasateren sorterria.

Iruñeko Alde Zaharra, Ziutadela, Harresiak, Gotorlekua, Nafarroako museoa, Kontu
Ganbera, San Pedro, Miluze eta Madalena zubiak eta katedrala (XV. m.) monumentu izendatuta daude. ___________, badira eraikin aipagarri gehiago ere: Agustindar errekoletoen eliza eta bertako erretaula churriguereskoa eta organo klasikoa, Aldapako San Fermin basilika neoklasikoa, San Agustin parrokiako Erdi Aroko pontea, San Nikolasko Kristo Gurutziltzatuaren eskultura (XIV. m.), San Saturnino eliza (XIII. m.), San Domingo eliza gotikoko Picart eta Beauvais-en eskulturak, Leringo kondeak XVI. m.an eraikitako Kondestablearen etxea, Redin Cruzat-en etxea (1658), San Bartolomeko gotorlekua (1730), Antso VI.a Jakitunak eraikitako Erregeordearen edo Kapitania jauregia (1190), Diputazioko jauregi neoklasikoa, Iruñeko artzapezpikuen egoitza izan den Artzapezpiku-jauregi barrokoa (1732) eta Ezpeleta jauregi barrokoa; Nafarreriako jauregia izenez ere ezaguna.