Ziurrenik, Pragak inoiz izan duen kale garbitzaile arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan da Emil Zatopek. 1968an Sobietar Batasuneko tankeak hirian sartu zirenean, Zatopek koronela aurka agertu zen, eta Moskuko agintariek egunero erratza pasatzera behartu zuten, zigor horrekin nazio oso bat makurrarazten zutela arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan. Goizero, Zatopek handia bere erratzarekin iritsi aurretik, Pragako etxekoandreek euren kalea garbitzen zuten, idoloari iraina arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan. Zigorrak eraginik ez zuela ikusita, uranio meategi batera eraman zuten. Han sei urte egin eta gero, kirol arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan bueltatzen utzi zioten, oraingoan atzerriko kirol egunkarien kroniken itzultzaile. Zatopekek, kirolaz asko jakiteaz gain, sei hizkuntza hitz egiten baitzituen. 1990ean Sobietar Batasuna desegin zenean, ohorea eta askatasuna berreskuratu zituen.

Zatopeken kirol balentriarik handiena Helsinkiko Olinpiar Jokoetan gertatu zen, 1952an. Lau urte lehenago 10.000 metroetako txapelduna izan zen Londresen, baina Finlandian lorturikoa ez du inork berdindu. Kolehmainen, Ritola eta Nurmi handiaren etxean, Zatopekek 5.000 metroak 10.000 metroak eta maratoia irabazi zituen, guztietan olinpiar marka arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan . Lehen bi probak irabazi eta gero, inork ez zuen espero maratoian ere parte hartuko zuenik, baina Zatopek irteera marran azaldu zen, lagun, mediku eta entrenatzaileen kontrako aholkuei arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan eginez. Bere lehen maratoia zen. Hasi baino minutu batzuk lehenago munduko markadun Jim Petersengana jo zuen, eta honela esan zion: “Nire lehen maratoia da, eta lehen kilometroetan zure atzetik joango naiz, erritmo egokia hartzeko”. Petersek izugarrizko erritmoa ezarri zuen, eta Zatopek itotzeko zorian eraman zuen, baina honek eutsi egin zion, arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan. Indarrak berdinduta, Zatopek jarri zen tiraka. “Erritmo ona al da?”, galdetu zion Petersi. “Motelegia”, erantzun honek. Zatopekek hortzak arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan eta aurrera jo zuen. Petersek ezin izan zion jarraitu, eta azkenean erretiratu egin behar izan zuen. Zatopek Helsinkiko estadioan sartu zenean, ikusle guztiak “Za-to-pek, Za-to-pek!” oihukatzen hasi ziren. Helmuga zeharkatu zuenean, Jamaikako 4x100 metroetako taldekoek arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan hartu zuten. Eromena eragin zuen.

Garaiko kronikagileek zioten ez zuela estilorik. “Ito arintzekobeharreanburugogorentzungorestutujakitunjardueraramiretsienaonduzsorbaldan doala dirudi: lepoan kate bat balu bezala mugitzen du burua, ahoa zabalik, mingaina kanpoan, beti mugan”. Pauso bakoitzean hiltzera zihoala omen zirudien hasiera­tik amaieraraino. Azkenean, iritsi da helmugara.