Agurrak garesti daude egun. Garestiegi zenbaitzuen ustez. Ohitura onak galtzen ari direla ____________ batzuek, belaunaldi berriek adinekoenganako begirunea galdu dutela. Egun on bat opatzeak ez duela ahalegin handirik eskatzen nabarmentzen dute batzuek, ezaguna ez denari jaramon egiteak zentzurik ez duela besteek.

Gizalegez ____________ zer den galdetuta, begirunea eta errespetua erantzuten dute guztiek aho batez;

gizalegezko jokaerez galdetuta, ostera, nekez jartzen ______________ denak ados. Beste modu batera esanda, balioen krisiaz hitz egiten dute batzuek eta garai berriez, beste batzuek.

Latinezko Civis berbatik dator civismo; euskaraz, gizalegea. Egungo herritarraren ___________ erabiltzen zen erromatarren garaian civis berba.

Erromako herritarrak ziren civisak eta haientzat aparteko garrantzia zuen ezer ______________, hori herritarren arteko fideltasuna zen.

«Herritartasuna» zuzenbide-terminoa sortu zuten haiek, eta orduko sistemaren oinarri bihurtu zen denbora gutxian. Gerora, norbanakoek beste herritarren interesen alde egiteari deitu ____________ gizalegea, eta egun, berriz, herritartasun kontzientziaren sinonimo da gizalege berba, soziologo askoren iritzian.

Harluxet hiztegi entziklopedikoaren arabera, _________________, gizon-emakumeei dagokien portaera da gizalegea, eta gizalegez jokatzea, berriz, gizartean bizitzeak dituen jokabide-arauekiko begirunez jokatzea.

Gizalegea _______________ bera arrotza da askorentzat.

Hura entzun eta hasperen egiten dute ______________ . Berriak elkarrizketatutako filosofoek ere hausnarketa sakona eskatzen duen berba dela diote, «sakonegia» laburrean definitzeko. Ingurukoek, berriz, hitza aipatu eta adibideekin erantzuten dute.

«Gizalegezkoa da autobusera neke handiz igo den adinekoari eserlekua uzteko jaikitzea, _______________ gutxik egiten duten»; «lantokira sartzean lankideak agurtzeari deritzot gizalegez jokatzea, oso gutxik agurtzen badute ere»; «adinekoei begirunez hitz egitea, eta zuka egitea da gizalegez aritzea»;

«kalean pipak jatea ez da gizalegezkoa, ezta azpiko bizilagunak arropak eskegita ______________ begiratu barik alfonbrak astintzea ere»;

«etxean egingo ez _____________ kalean egitea ez da gizalegezkoa».

Begirunea galtzen ari dela diote batzuek, beste batzuek, berriz, lehengo begirunea _______________ baino ez zela diote.

Gurasoei kontra egitea haienganako errespetua galtzea dela _________________, garai bateko begirune hura hipokresian oinarritutakoa zela erantzuten diete besteek.

Menpekoen beldurra irudikatzen dute horiek. Haien _________________, beldurrak eta agintearekiko morrontzak mantendu ditu bizirik balio horiek urteetan.

Gabriel Cohn pentsalariaren ustez, «axolagabekeria» nagusitu da egungo gizartean, eta norbanakoek ________________ zilborrari baino ez diote begiratzen, euren jokabideak besteengan izango duen eraginari erreparatu _______________ .

Haren iritzian, «agente handiek, bereziki historian beste inork izan ez duen boterea duten agente ekonomikoek munstroen moduan jokatzen dute. Hau da, euren botereak eta euren jokabideek besteengan izan dezaketen eraginaren _____________ kontzientzia barik».

Besteei trabarik egiten ez dien oro baimenduta al dago? Ezin _____________ nahi duguna egin irakatsi digute etxean eta mezu bera jaso dugu etika eskoletan. Bat-bateko sentimenduak ez direla beti onak izaten eta eskubideak ez ezik norbanakoen betebeharrak betetzeko arauak ere beharrezko direla. Etika hitza ere sarri aipatzen da puntu horretara helduta.

Horren harira zenbait _____________ diote etika irakastea ez dela herritar ona izaten irakastea. Horren harira, etikaren defendatzaileek diote gizalegez bizitzea ingurua ezagutzea eta haren arabera jokatzea dela. Hala, etikak errealitatea erakutsi behar duela diote, onaren eta txarraren artean bereizten jardun barik.