HITZ-ZAKUA (3 sobera daude): adarkadak, entzerru, larrabehiak, sokamuturrak, zezenak, zezenketa, zezenkoak, zezenlari, zezen-plaza, zezenzaleak.
________________________________________________
Euskaldun askori astakeria galanta iruditzen zaio zezenak zezenketetan toreatu eta hiltzea. Askok ere hori kanpotik etorritako ohitura dela uste du. Baina zezenek eta zezenketek tradizio handia dute Euskal Herrian: horra hor Bilboko, Iruñeko, Azpeitiko eta Baionako plazetan biltzen diren adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak.

Baina euskaldunoi benetan gustatzen zaizkigun zezenak sokamuturretakoak eta entzerruetakoak dira. Legez, sokamuturretan eta entzerruetan ibiltzen diren adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak hil egin behar dira zezenketaren ondoren, baina Administrazioak ez ikusiarena egiten du.

Entzerruetan ikusten ditugun zezenak normalean ez dira “zezenak” izaten, adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak baizik, hau da: larreetan aske eta solte ibiltzen diren behi gazteak. Sokamuturretan, ordea, zezenak eta larrabehiak nahasirik ateratzen dituzte.

Sokamuturretan ibiltzen den zezenak hiru edo lau urte ibili ondoren ez du balio, mantsotu egiten delako. Mantsotzen diren zezen horiek gero haragitarako erabiltzen dituzte.

Haurrentzat ateratzen diren zezen txikiak adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak dira, baina hauekin arazo bat dago, entzerruetan gazte-gazte hasten diren zezenkoak gero ez direla hazten.

Herrietako adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak eta sokamuturretan ateratzen dituzten zezenak ez dira Iruñekoak edo Tafallakoak bezalakoak. Baina kontuz ibili! Horien adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak itzelak dira eta asko dira klinikara edo beste mundura bidali dituzten zahar eta gazteak.

1. adarkadakentzerrularrabehiakzezenakZezenketazezenkoakzezenzaleak kanpotik etorri den ohitura da?
2. Zein zezen hil behar da?
3. Zer egiten du Administrazioak sokamuturrekin.
4. Zer dira larrabehiak? Eta zezenkoak?
5. Non biltzen da zezenzale asko?
6. Zenbat urte irauten du normalean sokamuturretan ibiltzen den zezenak?
7. Zein zezen erabiltzen da haragitarako?
8. Zezenketa astakeria da? Zer iruditzen zaizu?